كسانى از ايرانيان كه به راست يا دروغ مدعى وطن پرستى هستند ، خواهان يك امر غيرممكن شده‌اند و آن اينكه زبان فارسى را منهاى اسلام در كشورهاى مجاور ايران اشاعه دهند و به همين دليل موفق نشده‌اند و نخواهند شد . نفوذ و توسعهء اسلام در چين آمارها نشان مىدهد كه در حال حاضر در حدود پنجاه ميليون مسلمان در چين وجود دارد . نفوذ اسلام در چين از راه دعوت و تبليغ به وسيلهء مسلمانانى كه به چين رفته و احياناً سكونت گزيده‌اند صورت گرفته است . سهم ايرانيان در نفوذ اسلام در چين نيز سهم عظيمى بوده است . در كتاب اسلام ، صراط مستقيم مقالهء « فرهنگ اسلامى در چين » « 1 » از آغاز نفوذ اسلام در چين و توسعهء آن و دورهء ضعف آن بحث مىكند . نقش ايرانيان در تبليغ و ترويج اسلام در چين از محتواى اين مقاله كاملًا مشهود مىگردد . راجع به آغاز ورود اسلام در چين تاريخچه‌اى از منابع چينى نقل مىكند كه منحصر به منابع چينى است و در منابع اسلامى از آن ياد نشده است . مىگويد : « تاريخ كهن دودمان « تانگ » اشاره مىكند كه به سال دوم سلطنت « يونگ وى » در حدود سال 31 هجرى فرستاده‌اى از عربستان به دربار خاقان آمد و هدايايى با خود آورد . اين فرستاده گفت كه دولت ايشان سى و يك سال قبل تأسيس يافته است . . . خاقان پس از كسب اطلاعاتى چند از دين مقدس اسلام ، آن را با تعاليم كنفوسيوس موافق مىبيند و اسلام را تأييد و تصديق مىكند ولى مقرراتى مانند پنج مرتبه نماز يوميه و يك ماه روزه به طبع وى گران مىآيد و بدان نمىگرود ولى به سعد « 2 » و همراهان

--> ( 1 ) . اين مقاله به قلم آقاى داود سى تينگ نگارش يافته است . آقاى داود سى تينگ آنچنانكه در مقدمهء كتاب اسلام ، صراط مستقيم معرفى شده است : « عضو كنسولگرى جمهورى چين در بيروت مىباشد . قبل از عزيمت به تيوان پيشواى جامعهء مسلمين چين بود . تحصيلات خود را در دانشگاه الازهر به پايان رسانيد و عهده‌دار پستهاى سياسى مهمى از جانب دولت چين بود و از سخنوران نامى مسلمانان چين محسوب مىشود . » ( 2 ) . در اين تاريخچه تصريح شده كه اين سعد ، سعد وقاص صحابى و سردار معروف است ، ولى اين نقل با تواريخ موجود اسلامى كه وفات و قبر سعد وقاص را در مدينه نشان مىدهد منطبق نمىگردد . ممكن است - اگر تاريخچهء بالا صحيح و معتبر باشد - اين شخص شخص ديگرى به نام سعد بوده است .